Prvo obilježavanje Međunarodnog dana čistog vazduha

0

 

U decembru 2019. godine tokom trajanja 74. sjednice Generalne skupštine Ujedinjenih nacija, 7. septembar je proglašen za međunarodni dan čistog vazduha i prvo obilježavanje ovog ekološkog praznika dešava se ove godine. Za koordinaciju događaja na globalnom nivou zadužena je Svjetska zdravstvena organizacija i Program Ujedinjenih nacija za životnu sredinu (UNEP), kao i globalna Koalicija za klimatske promjene i čist vazduh (CCAC) pod parolom „Čist vazduh za plavo nebo“.

Crna Gora se uključuje u obilježavanje ovog ekološkog praznika u procesu ažuriranja Strategije upravljanja kvalitetom vazduha, kroz promociju i prezentaciju istorijskih i aktuelnih podataka o praćenju kvaliteta vazduha u Crnoj Gori, saopšteno je iz Ministarstva održivog razvoja i turizma.

Kvalitet vazduha u Crnoj Gori prati se 45 godina

Prema navodima Završnog elaborata projekta o zagađenosti vazduha u Crnoj Gori za period 1979-1983. koji je 1986. godine objavio Republički hidrometeorološki zavod Savezne Republike Crne Gore, „stanje kvaliteta vazduha u Crnoj Gori ranije nije bilo poznato, jer do 1974., odnosno do 1976. godine nijesu vršena istraživanja zagađenosti vazduha. Povremena kratkotrajna ispitivanja nijesu mogla dati uvid u zbivanja ove vrste.“

Uvidom u ovaj elaborat, kao i sve dostupne podatke tokom proteklih 45 godina, stiče se utisak da se mnogo toga promijenilo, naročito kada su u pitanju naučna saznanja i tehnički napredak, ali i da su neke karakteristike ostale gotovo nepromijenjene, a naročito one koje zavise od klimatskih i geomorfoloških uslova koji se mijenjaju mnogo sporije.

Praćenje kvaliteta vazduha vrši se na 10 automatskih stanica u tri zone kvaliteta vazduha

Tokom posljednje decenije, preciznije od 2009. godine, kvalitet vazduha u Crnoj Gori prati se u skladu sa najsavremenijim evropskim standardima, upotrebom automatizovane, precizne i osjetljive opreme. Početkom 2009. godine u Crnoj Gori je radila samo jedna automatska stanica za praćenje kvaliteta vazduha, a već u maju iste godine instalirane su još tri. Mreža je ponovo proširena 2012. godine, sa još tri stanice, a aktuelna konfiguracija mreže za praćenje kvaliteta vazduha, sa 10 automatskih stanica uslijedila je tokom 2019. godine, sa tri potpuno nove stanice i novom opremom za postojećih sedam i analitičkom opremom. U proširenje i obnovu sistema za praćenje kvaliteta vazduha uloženo je 1,1 milion eura iz IPA fondova, dodaju u saopštenju.

U skladu sa evropskim i domaćim zakonodavstvom, praćenje i ocjena kvaliteta vazduha vrši se u tri zone: Sjevernoj, Centralnoj i Južnoj.

Svaki deseti stanovnik planete udiše čist vazduh, u Crnoj Gori svaki četvrti

Prema procjenama Svjetske zdravstvene organizacije preko 90 odsto svjetskog stanovništva izloženo je zagađenom vazduhu, što znači da, u prosjeku, devet od deset ljudi udiše zagađen vazduh.

“Podaci o praćenju kvaliteta vazduha u Crnoj Gori za period 2009-2018. godine pokazuju da su granične vrijednosti za pojedine zagađujuće materije prekoračene u Sjevernoj i Centralnoj zoni kvaliteta vazduha, dok je u Južnoj, primorskoj zoni gdje živi oko 25 odsto stanovništva vazduh dobrog kvaliteta”, navodi se u saopštenju.

Zagađenje vazduha u Crnoj Gori je izrazito sezonsko

Za potrebe ažuriranja Strategije upravljanja kvalitetom vazduha izrađena je Analiza desetogodišnjih trendova koncentracija zagađujućih materija u poređenju sa podacima iz ažuriranog inventara zagađujućih materija u vazduh. Od 12 zagađujućih materija koje se kontinuirano prate od 2009. godine, bilježene su povremene povećane koncentracije sumpor-dioksida u Pljevljima (Sjeverna zona), povećane koncentracije suspendovanih čestica PM10 i PM2.5 u Sjevernoj i Centralnoj zoni kvaliteta vazduha tokom sezone grijanja, kao i povećan sadržaj benzo(a)pirena u ovim česticama, dok su koncentracije ostalih osam parametara koji se prate bile u granicama godišnjih srednjih vrijednosti tokom čitavog perioda kontinuiranog mjerenja.

Povećane koncentracije suspendovanih čestica u vazduhu registruju se uglavnom tokom zimskih mjeseci pod nepovoljnim meteorološkim uslovima u Sjevernoj i Centralnoj zoni kvaliteta vazduha.

“U periodu 2009-2018. godine emisije suspendovanih čestica smanjene su za 9.5 odsto (PM2.5) odnosno 8.3 odsto (PM10). Prema podacima iz inventara emisija zagađujućih materija u vazduh za 2018. godinu ključni izvor emisija suspendovanih čestica PM10 i PM2.5 je sektor grijanja domaćinstava koji emisijama PM10 doprinosi 84.9 odsto, a emisijama PM2.5 85.3 odsto. Smanjenje emisija u posmatranom periodu pozitivno se odrazilo na koncentracije ovih zagađujućih materija u prizemnom sloju atmosfere tako da su koncentracije suspendovanih čestica PM10 u vazduhu koji udišemo, u odnosu na 2009. godinu, smanjene u Pljevljima za 28.23 odsto, u Nikšiću 42.37 odsto, a u Baru 30 odsto”, zaključuje se u saopštenju.

OSTAVI KOMENTAR

Please enter your comment!
Please enter your name here

PRAVILA KOMENTARISANJA

Komentari se objavljuju na portalu Skala radija. Odgovorni za sadržaj su isključivo autori napisanih komentara.

U komentarima je zabranjeno koristiti uvredljive riječi, psovke i klevete. Neće se objavit komentar koji sadrži ove elemente kao ni tekst komentara koji sadrži govor mržnje. Ukoliko se dogodi propust pa tekst bude objavljen, moderator je dužan da ga odmah ukloni čim ga primijeti ili mu neko skrene pažnju na sadržaj. Neprimjeren sadržaj će biti uklonjen a autor može biti prijavljen nadležnim organima.

Za eventualne primjedbe i sugestije mejl je [email protected]