Leontina 
Skadarsko jezero je jedan od najlakših izleta koji se mogu organizovati iz Podgorice. Do Virpazara, najpoznatije polazne tačke za obilazak jezera, automobilom je potrebno oko pola sata, a postoji i direktna železnička veza.
Zbog toga nije neophodno planirati noćenje niti komplikovan prevoz da bi se tokom jednog dana videli močvarni predeli, stara utvrđenja, ribarska naselja i deo najvećeg jezera na Balkanu.
Crnogorski deo proglašen je nacionalnim parkom 1983. godine, dok je 20.000 hektara područja od 1995. zaštićeno Ramsarskom konvencijom kao močvarno područje od međunarodnog značaja.
Jezero je posebno poznato po pticama. Na području Nacionalnog parka zabeleženo je oko 280 vrsta, a među najprepoznatljivijima je kudravi pelikan.
Zbog velikih močvarnih zona, plavnih livada, trske i otvorene vode, Skadarsko jezero predstavlja važno stanište i odmorište za brojne migratorne vrste.
Kako stići od Podgorice do Skadarskog jezera
Za prvi dolazak najjednostavnije je krenuti prema Virpazaru. Automobil daje najviše slobode jer omogućava da se tokom istog dana spoje Virpazar, Vranjina, sela Crmnice ili reka Crnojevića.
Put nije dug, pa je automobil naročito praktičan ako Skadarsko jezero želite da uključite u širi obilazak centralne Crne Gore. Ipak, za klasičan jednodnevni izlet do Virpazara rent-a-car nije neophodan.
Virpazar se nalazi na železničkoj pruzi Podgorica–Bar i voz predstavlja jednu od najjednostavnijih alternativa automobilu. Objavljeni red vožnje Željezničkog prevoza Crne Gore pokazuje da putovanje između Podgorice i Virpazara traje približno 31 do 34 minuta. Cena redovne karte drugog razreda na pojedinim polascima iznosila je 2 €, ali raspored i aktuelnu cenu treba proveriti za konkretan datum putovanja.
Autobuske veze takođe postoje na pravcima prema primorju, ali nisu toliko praktične kao voz kada je cilj isključivo Virpazar. Polasci zavise od sezone i dana, a mesto zaustavljanja nije uvek u samom centru naselja.
Koliko vremena treba izdvojiti za izlet
Za Virpazar i kraću vožnju brodom može biti dovoljno pola dana, ali je ceo dan mnogo bolja opcija ako želite da izlet ne izgleda kao trka između pristaništa, restorana i povratka za Podgoricu.
Uz celodnevni plan može se spojiti krstarenje, obilazak tvrđave Besac, ručak i kraća šetnja. Ako putujete automobilom, moguće je dodati još jednu lokaciju, poput reke Crnojevića ili nekog od vidikovaca iznad jezera.
Nema mnogo smisla pokušavati da se u jedan dan uklope Virpazar, udaljena jezerska ostrva, reke Crnojevića, Cetinje i Lovćen. Skadarsko jezero je veliko, a deo njegovog doživljaja upravo je sporija vožnja kroz močvarne predele i mala naselja.
Virpazar – najpraktičnija polazna tačka
Virpazar je najbolji izbor za većinu putnika koji prvi put dolaze na Skadarsko jezero. Ovde se nalaze pristaništa, restorani, Centar za posetioce i veliki deo ponude organizovanih krstarenja.
Nacionalni park navodi Virpazar kao jednu od glavnih tačaka za polazak brodova, zajedno sa Vranjinom, rekom Crnojevića i Plavnicom. Brodske ture mogu biti kratke panoramske vožnje ili duži izleti prema ostrvima, uvalama i kulturno-istorijskim lokalitetima. Zbog toga pre rezervacije treba proveriti konkretnu trasu, a ne računati da svaka tura uključuje iste manastire, kupanje i ručak.
Iznad Virpazara nalazi se tvrđava Besac, koju su Osmanlije podigle 1478. godine. Zbog blizine naselja lako se uklapa u jednodnevni izlet, posebno ako između brodske vožnje i ručka ostane sat vremena za obilazak.
Vranjina – dobra opcija kada želite kraći izlet
Vranjina je još jedna praktična polazna tačka iz pravca Podgorice. Ovde se nalazi Centar za posetioce Nacionalnog parka, u kojem se može saznati više o prirodnim i kulturnim vrednostima jezera.
Iz Vranjine su dostupna krstarenja i kajakarenje, pa je ova lokacija dobar izbor kada ne želite da provedete ceo dan na terenu. Nacionalni park trenutno navodi cenu ulaznice od 5 € po osobi za jedan dan, dok se kajak može iznajmiti po satu ili na ceo dan. Pošto se cenovnici mogu menjati, ove iznose vredi proveriti neposredno pre dolaska.
U blizini Vranjine nalazi se i tvrđava Lesendro. Podigao ju je Petar II Petrović Njegoš 1843. godine, a zbog njenog strateškog značaja nazivali su je „ključem od jezera“.
Reka Crnojevića – za mirniji dan i lepše pejzaže
Reka Crnojevića pruža drugačiji doživljaj od Virpazara. Umesto većeg izbora turističkih tura, ovde su u prvom planu pejzaž, kameni mostovi, mala pristaništa i vožnja kroz zapadni deo jezerskog područja.
Iz Podgorice se kreće magistralnim putem prema Cetinju, a zatim se skreće ka reci Crnojevića. Automobil je za ovu rutu daleko praktičniji od javnog prevoza.
Pre dolaska vredi se zaustaviti u području Pavlove strane, odakle se pruža poznat pogled na meandar reke Crnojevića. U samom mestu mogu se organizovati vožnja brodom i kajakom, a u okolini se nalaze sela Dodoši, Karuč i Drušići.
Reka Crnojevića posebno dobro funkcioniše kao deo izleta koji uključuje Cetinje. U tom slučaju je bolje nju izabrati kao glavnu tačku na jezeru, umesto da se istog dana ide i do Virpazara.
Brodom kroz jezero ili kajakom kroz manje rukavce
Krstarenje je najjednostavniji način za prvi susret sa Skadarskim jezerom. Sa vode se najbolje vide razmere močvarnog područja, polja lokvanja, trska, ostrva i stara naselja uz obalu.
Licencirani preduzetnici organizuju polaske iz Virpazara, Vranjine, reke Crnojevića i Plavnice. Dužina i sadržaj izleta zavise od trase, pa kraća vožnja može biti dovoljna za upoznavanje sa bližim delovima jezera, dok za manastire i udaljenija ostrva treba računati na duži boravak na vodi.
Kajak je zanimljiviji putnicima koji žele sporije istraživanje. Njime se lakše prolazi kroz male uvale i močvarne rukavce, a zbog tihe vožnje pogodniji je i za posmatranje prirode. Nacionalni park ima obeležene vodene staze i iznajmljuje kajake sa pratećom opremom.
Manastiri i tvrđave Skadarskog jezera
Skadarsko jezero nije samo prirodna atrakcija. Na ostrvima i uz obalu nalazi se veliki broj srednjovekovnih manastira, tvrđava i istorijskih naselja.
Među poznatijim manastirima su Beška, Starčevo i Moračnik, dok se među utvrđenjima izdvajaju Lesendro, Besac i Grmožur. Poslednji je tokom vladavine knjaza Nikole korišćen kao zatvor, zbog čega je ostao poznat kao „crnogorski Alkatraz“.
Do pojedinih lokaliteta stiže se brodom, ali nije svaki deo jezera obuhvaćen standardnim turističkim rutama. Ako je cilj poseta određenom manastiru, izlet je najbolje unapred dogovoriti prema konkretnoj lokaciji.
Zaključak
Put od Podgorice do Skadarskog jezera jedan je od najjednostavnijih načina da se tokom boravka u glavnom gradu upozna sasvim drugačiji deo Crne Gore. Za manje od sat vremena gradski pejzaž zamenjuju močvare, lokvanji, stara ribarska naselja i široka površina najvećeg jezera na Balkanu.
Virpazar je najpraktičniji za prvi izlet i putnike koji koriste javni prevoz. Vranjina je dobra za kraći boravak i aktivnosti na vodi, dok reke Crnojevića pruža mirniju atmosferu i neke od najpoznatijih pejzaža ovog područja.
Za jednodnevni izlet najbolje je izabrati jednu polaznu tačku, vožnju brodom ili kajakom i ostaviti dovoljno vremena za ručak i razgledanje. Oni koji imaju automobil mogu dodati vidikovce ili neko od sela uz jezero, ali nije potrebno obilaziti čitavu oblast da bi se stekao pravi utisak o Nacionalnom parku.
Upravo blizina Podgorice, dobra povezanost sa Virpazarom i veliki izbor aktivnosti čine Skadarsko jezero destinacijom koja funkcioniše jednako dobro kao kratki izlet i kao početak detaljnijeg istraživanja centralne i južne Crne Gore.
